De originele cover van Aardedonker, zonder sterren van Stephen King

De sfeer van Aardedonker, zonder sterren in beeld

Woorden schieten tekort om de sfeer van deze bundel te vangen. Denk aan donkere landwegen, gewone huizen met een gruwelijk geheim, de stilte vlak voor iets vreselijks gebeurt. Geen monsters van buiten, maar het kwaad dat al binnen is.

Waar gaat Aardedonker, zonder sterren over?

De vier verhalen zijn los van elkaar te lezen. Dit is wat je kunt verwachten:

1922

Een man kijkt terug op de moord op zijn vrouw, waarbij hij ook zijn zoon heeft meegesleept in zijn daad. Wat hij dacht te winnen, verandert juist in schuld, waanzin en de ondergang van meerdere levens. Dit verhaal is ook verfilmd.

Grote trucker (Big Driver)

Een schrijfster wordt op een verlaten weg slachtoffer van een gruwelijke aanval en voor dood achtergelaten. Daarna draait het verhaal om de vraag hoe zij verder moet en wat ze bereid is te doen om deze man te stoppen. Stephen King werd voor dit verhaal geïnspireerd door een echte ontmoeting langs de weg die hem deed denken: wat als een vrouw een grote trucker ontmoet die slechte bedoelingen heeft?

De verlenging (Fair Extension)

Een stervende man sluit in Derry, de stad van Pennywise de clown uit IT, een deal met de duivel voor extra jaren leven. Die jaren moeten ergens vandaan komen, en daarom offert hij het geluk en leven van zijn beste vriend op.

Een goed huwelijk (A Good Marriage)

Een vrouw ontdekt na 27 jaar huwelijk een gruwelijk geheim van haar man. Stephen King werd geïnspireerd door de BTK-moordenaar, wiens vrouw jarenlang niets wist. Hij geloofde haar, en schreef dit verhaal om te onderzoeken wat er gebeurt als een vrouw op die ontdekking stuit. Wat doe je dan? Wat weegt zwaarder: je gezin beschermen of toekomstige slachtoffers?

Hoe klinkt het luisterboek van Aardedonker, zonder sterren?

Normaal gesproken geef ik bijna altijd de voorkeur aan de Engelse versie van een luisterboek. Dit keer begon ik bewust met de Nederlandse versie, omdat ik dacht dat ik altijd nog kon overstappen als het tegenviel. Maar dat was helemaal niet nodig. Ik was zelfs al bijna aan het einde van het boek toen ik me ineens bedacht dat ik ook nog een Engelse versie had.

Uit nieuwsgierigheid heb ik die toen toch even opgezet, maar daar was ik heel snel weer klaar mee. De Engelse versie heeft wel twee stemmen, een mannelijke en een vrouwelijke, en normaal vind ik dat juist fijn. Toch werkte het hier voor mij totaal niet. Vooral de vrouwelijke stem vond ik zo storend dat ik direct weer terugging naar Louis van Beek.

Louis van Beek heeft dit boek wat mij betreft geweldig verteld. Zijn stem past goed bij de psychologische spanning van deze verhalen en hij weet de personages sterk neer te zetten in zijn vertelling. Hij maakt het nergens te zwaar of overdreven, maar zorgt er wel voor dat de spanning steeds voelbaar blijft.

Heel actief luisteren is hier niet nodig. De spanning wordt langzaam opgebouwd en zit vooral in wat er gebeurt en wat daar weer uit voortkomt. Juist daardoor kun je dit luisterboek ook goed opzetten tijdens andere bezigheden, zoals wandelen, schoonmaken of koken. Ik zou dit zelf wel maar één keer luisteren. Ik vond het een goed boek, maar niet een verhaal waar ik snel nog eens naar terug zou keren. Zoals altijd luister ik ook dit soort boeken het liefst gewoon op normale snelheid.

Wat maakt Aardedonker, zonder sterren zo sterk?

Wat deze bundel voor mij zo sterk maakt, is dat Stephen King hier laat zien dat het ergste kwaad niet uit iets bovennatuurlijks hoeft te komen. Het zit gewoon in mensen zelf. In alle vier de verhalen draait het om gewone mensen die verkeerde keuzes maken, moreel ontsporen of opeens ontdekken waartoe iemand anders in staat is. Juist doordat alles zo menselijk en realistisch blijft, klinken deze verhalen zo bruut.

Stephen King laat bovendien zien dat een slechte daad nooit op zichzelf staat. De gevolgen werken door, vaak veel verder dan de hoofdpersoon vooraf denkt. Het gaat niet alleen om wat iemand doet, maar ook om wat daar daarna uit voortkomt: schuld, angst, wraak, geheimen en levens die langzaam uit elkaar vallen.

Wat ik ook sterk vind, is dat Stephen King nergens doet alsof mensen simpel goed of slecht zijn. Zijn personages komen voor keuzes te staan die moreel donker zijn, het gaat om gewone mensen die kiezen wat ze gaan doen wanneer ze voor zulke zware omstandigheden komen te staan.

En dan is er nog het nawoord, dat ik echt geweldig vind. Nadat Stephen King je vier verhalen lang heeft meegenomen naar de donkerste kanten van mensen, steekt hij aan het einde zijn hand uit om je weer terug te leiden naar het zonlicht. Maar zelfs daar laat hij nog een laatste steek achter. Hij gelooft dat de meeste mensen in wezen goed zijn. Hij weet dat hij dat zelf is. Maar van jou als lezer is hij niet helemaal zeker. Dat vond ik een ijzersterke afsluiting van een bundel die juist steeds laat zien hoe dicht goed en kwaad soms naast elkaar liggen.

Wat werkte minder goed in Aardedonker, zonder sterren?

Het derde verhaal, De verlenging, werkte voor mij het minst goed van de vier. In de andere verhalen voel je steeds dat slechte keuzes gevolgen hebben en dat daar uiteindelijk een prijs voor wordt betaald. Hier bleef ik wachten op zo’n moment, maar dat kwam niet. Deze man werd er alleen maar beter op, en juist dat bleef aan me knagen.

Ik snap wel wat Stephen King hiermee laat zien. In het echte leven krijgt niet ieder slecht mens vanzelf zijn verdiende loon. Toch voelde dit verhaal voor mij minder bevredigend dan de andere drie. Daardoor bleef het ook meer voelen als een verhaal dat voor mijn gevoel net niet helemaal af was.

Is Aardedonker, zonder sterren iets voor jou?

Welke boeken lijken op Aardedonker, zonder sterren?

The Crash – Freida McFadden: ook een verhaal over een vrouw in nood, met een grote onbekende man als enige hulp. Hetzelfde gevoel van: wat roept dit in jou op, en waartoe ben je bereid als het ondenkelijke je overkomt?

Gifspoor – Jet van Vuuren: een toxisch huwelijk, giftige vriendschappen, en de vraag of je ooit echt weet achter wie een monster schuilgaat. De wisselende tijdlijnen houden de spanning hoog, net zoals Stephen King doet met zijn opbouw per verhaal.

Mijn eindoordeel over Aardedonker, zonder sterren

4,5 sterren. Drie van de vier verhalen zijn ronduit sterk, met het eerste en het vierde als absolute hoogtepunten. Het derde werkte voor mij minder, maar ook dat is een bewuste keuze van Stephen King. Dit is een bundel die blijft hangen, en die je anders naar de mensen om je heen laat kijken. Aanrader voor lezers die niet bang zijn voor wie je tegen kan komen in het donker.