Bezeten stad: Salem’s lot

Titel: Bezeten stad: Salem’s lot
Genre: Horror
Schrijver: Stephen King
Verteller Nederlandse versie: Frans van Deursen
Verteller Engelse versie: Ron McLarty, Stephen King
Duur van het boek (Nederlands): 21 uur en 34 minuten
Duur van het boek (Engels): 17 uur en 36 minuten

Dit is het tweede boek van Stephen King, geschreven na Carrie. Met dit verhaal kreeg hij definitief de stempel ‘horrorschrijver’ opgeplakt.

Korte samenvatting van Salem’s Lot

Salem’s Lot speelt zich af in een fictieve stad in de staat Maine, waar drie vreemdelingen arriveren. Schrijver Ben Mears huurt tijdelijk een kamer in een pension, terwijl de mysterieuze mannen Straker en Barlow het beruchte Marston-huis kopen en een antiekwinkel openen in de stad.

Al snel verdwijnt er een kind spoorloos, en kort daarna sterft zijn broer. Tijdens de begrafenis wordt zelfs de grafdelver die avond slachtoffer van iets onheilspellends. Voor de lezer is het al snel duidelijk, zoals Stephen King in zijn voorwoord aangeeft: dit verhaal stelt de vraag, ‘Wat als de vampier Dracula nu zou terugkeren, maar dan in een klein stadje in Maine, waar niemand meteen doorheeft dat mensen opeens massaal verdwijnen?’

Gelukkig zijn er een paar mensen die opmerken wat er om hen heen gebeurt. Zij hebben het geluk niet meteen ten prooi te vallen aan de vampiers en gaan de strijd aan om hun stad te redden.

Ben Mears en het Marsten Huis

Stephen King weet als geen ander zijn personages tot leven te brengen. Ik las ooit dat zijn aanpak hierin verschilt van andere schrijvers. Hij beschouwt zijn personages niet simpelweg als bedachte figuren die hij laat handelen zoals hij wil. Vooral het personage Ben Mears kreeg een eigen wil en groeide uit tot iets veel groters dan King aanvankelijk voor ogen had. In het voorwoord vertelt King wat zijn oorspronkelijke ideeën voor het verhaal waren. Maar in het nawoord geeft hij toe dat Ben Mears meer werd dan een eenvoudige rol in het verhaal. Laten we dus eens naar Ben kijken:

Ben Mears is een schrijver met enkele boeken op zijn naam, maar hij zoekt nieuwe inspiratie. Hiervoor keert hij terug naar zijn jeugdtrauma: het spookhuis Marsten Huis. Als kind heeft hij daar iets afschuwelijks meegemaakt, en nu wil hij de geschiedenis en het kwaad dat in het huis sluimert onderzoeken om er een boek over te schrijven. Maar dat is niet alles wat hij aantreft; het huis lijkt het kwaad aan te trekken, want de huidige bewoners zijn een vampier en zijn sinistere handlanger!

Salem’s Lot: boek versus film – wat maakt het verschil?

Ik heb de laatste verfilming van Salem’s Lot uit 2024 gezien. Een groot verschil met het boek is de aandacht voor de inwoners van het dorp. Salem’s Lot is een klein stadje met ongeveer 1300 inwoners, een soort gemeenschap die we in Nederland nauwelijks kennen. In het boek brengt Stephen King veel van deze bewoners tot leven door hun verhalen uit te lichten. Het zijn behoorlijk wat personages, en ik moet toegeven dat ik hun namen niet allemaal kon onthouden. Ik dacht dat het in de film makkelijker zou zijn om de inwoners te herkennen, omdat je ze direct ziet. Maar in de film spelen ze nauwelijks een rol; de meeste worden gewoon vampiervoer. Hierdoor geeft het boek een beter beeld van de gebeurtenissen die zich in slechts enkele nachten afspelen, terwijl de film meer gefocust is op de eindresultaten, wat een wat plotselinge wending geeft.

Waarom wij het vampiers zo makkelijk maken

Mijn man maakte laatst een opmerking over vampiers waar Salem’s Lot een treffend antwoord op geeft. Hij zei tegen mij: “Wij mensen kunnen ons prima verdedigen tegen vampiers. Het enige wat we niet moeten doen, is hen uitnodigen in ons huis.” In theorie zou een stad dus beschermd zijn tegen vampiers, zolang iedereen ’s avonds in zijn eigen huis blijft. Maar het verhaal van Salem’s Lot laat zien wat er in de praktijk misgaat: mensen geloven niet meer in vampiers, heksen of monsters.

Daarom verdedigen we ons niet tegen deze dreiging. Wie zou tegenwoordig nog met een ketting knoflook om de nek lopen, een kruis in de ene hand en wijwater in de andere? Anderen zouden ons voor gek verklaren – en wij onszelf ook! Zelfs als er om ons heen mensen verdwijnen, en we elke ochtend horen dat iemand die we gisteren nog spraken, verdwenen is, blijven we liever geloven in een logische verklaring dan in vampiers of monsters. Dus, wanneer wijzelf aan de beurt zijn, hebben we geen enkele bescherming en worden we makkelijk hun prooi.

Hoe een kleine groep zich verdedigt tegen vampiers in Salem’s Lot

Sommige mensen lezen genoeg fantasie en horror om meteen verbanden te leggen. Voor een kind is het bijvoorbeeld vanzelfsprekender om zichzelf te bewapenen tegen monsters, zonder bang te zijn om als gek bestempeld te worden. Volwassenen zijn vaak sceptischer, maar als je als volwassene genoeg hebt meegemaakt en het geluk hebt om zo’n bedreiging te overleven, dan kun je bereid zijn je leven op het spel te zetten om te vechten tegen Barlow en zijn vampiers.

Toch is er een extra complicatie: de wet. Jezelf beschermen tegen vampiers kan door de samenleving gezien worden als vreemd of zelfs misdadig, want wie gelooft tegenwoordig nog in monsters? Dit dwingt de kleine groep die vecht tegen het kwaad om manieren te vinden om de stad te beschermen zonder zichzelf verdacht te maken – en zonder achteraf in de problemen te komen.

De film is ook te zien op Apple TV.

In de muren van het Marsten Huis: het kwaad in Salem’s Lot

Stephen King wilde in dit boek meer vertellen dan alleen een verhaal over vampiers. Hij opent Salem’s Lot met een citaat uit The Haunting of Hill House van Shirley Jackson en sluit het avontuur af met een epiloog van drie uur waarin hij ons nog vertelt. King benadrukt dat het Marsten Huis niet alleen een plek is waar slechte mensen hebben gewoond, maar ook een plek die kwaad aantrekt. In de muren van het huis lijkt iets te leven dat verder gaat dan het verhaal over vampiers.

In de epiloog krijgt de lezer inzichten die het verhaal verder verrijken: waarom koos de vampier juist dit huis? Waarom begint dit verhaal met een offer? Deze extra fragmenten onthullen dat King meerdere horror-elementen wilde vertellen en dat het verhaal van Salem’s Lot meer bevat dan vampiers alleen.

Mijn mening

Mijn mening over dit boek bestaat uit meerdere lagen. Als geheel geef ik het verhaal 3 van de 5 sterren, maar het concept zelf vind ik zeer origineel. Het idee dat King neerzet – hoe wij als mensen ons gedragen en hoe dat gedrag ruimte geeft aan het kwaad om in ons midden te gedijen – geeft dit verhaal een extra betekenis. Het is niet alleen een vampierverhaal, maar ook een reflectie op de menselijke natuur, met de focus op een klein stadje dat onbewust bijdraagt aan zijn eigen ondergang.

King blaast zijn personages op geniale wijze leven in en brengt ze bijzonder goed over op de lezer. Maar juist daardoor vond ik het verhaal traag. King introduceert veel dorpsbewoners, wat noodzakelijk is om het verhaal die extra diepgang te geven. Tegelijkertijd blijven veel van deze personages slechts korte tijd in beeld of verdwijnen ze al snel, soms om later als vampier terug te keren. Dit geeft het boek een traag tempo, waardoor ik als geheel op 3 sterren uitkom, ondanks dat ik het concept en de boodschap van King zeker 4 sterren waard vind.

Als je na deze recensie nieuwsgierig bent naar de verfilming van Salem’s Lot en wilt weten of de film de moeite waard is, raad ik je aan om een kijkje te nemen op mijn pagina: Stephen King’s Salem’s Lot 2024 – is de film het kijken waard?.

Ben je op zoek naar nog meer goede horrorboeken die echt thuishoren op je leeslijst? Bekijk dan mijn tips voor spannende horrorboeken die zeker je aandacht zullen grijpen: spannende horrorboeken – tips. Veel leesplezier en huivering!

Waar kan je dit boek kopen/downloaden?

• Bol.com: Ebook, luisterboek en paperback in het Nederlands. Ebook en luisterboek is gratis in Kobo Plus voor abonnees (terwijl ik dit schrijf).
• Amazon.nl: Hardcover, paperback en Kindle-editie in het Nederlands.
• StorytelNL: Luisterboek in het Nederlands.
• Luisterrijk: Luisterboek in het Nederlands.
• Nextory: Luisterboek in het Nederlands.
• Bookbeat.nl: Luisterboek in het Nederlands.
• iTunes: Ebook in het Nederlands en luisterboek in het Engels. De filmversie is te zien op Apple TV+.
• Audible.co.uk: Luisterboek in het Engels.

Ik heb Bezeten Stad (Salem’s Lot) in het Nederlands beluisterd via mijn Storytel-abonnement. Luister je ook graag naar verhalen? Probeer Storytel 14 dagen gratis of gebruik de code Jufjannie40 voor een 40 dagen gratis proefperiode bij Nextory.

De links in dit artikel zijn affiliate links, wat betekent dat ik een kleine commissie ontvang zonder extra kosten voor jou.